Decisio, Sweco en TwynstraGudde zetten de bodembelangen op de kaart in opdracht van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat.
Ook voor de bodem geldt: niet alles kan overal
De Nederlandse bodem kraakt onder de groeiende druk van landbouw, woningbouw, energietransitie en klimaatverandering. Terwijl de bodem letterlijk het fundament vormt onder onze samenleving. Uit ons onderzoek Maatschappelijk en economisch belang bodem en ondergrond blijkt dat dit fundament steeds kwetsbaarder wordt. De diensten die de bodem ons levert – van voedselproductie, natuur en biodiversiteit tot verkoeling, draagkracht en drinkwaterwinning – staan vrijwel overal onder druk.
Maar het kan wel beter en slimmer
Tegelijkertijd zijn er kansen om slimmer en efficiënter met de bodem voor de huidige maatschappelijke opgaven om te gaan. De bodem en ondergrond wordt vaak vergeten bij de ruimtelijke vraagstukken in Nederland. Plannen en procedures voor de bovengrondse inrichting van Nederland zijn vaak dichtgetimmerd en belangen worden zorgvuldig afgewogen (waar we als Decisio vaak aan bijdragen). Dit gebeurt voor de ondergrond maar mondjesmaat. De bodem is niet zichtbaar en problemen worden pas op lange termijn zichtbaar. Het korte termijnperspectief wint het daarom vaak.
Anders omgaan met de bodem is in ieder gebied in Nederland van belang
In ons onderzoek laten we met vijf verschillende cases zien welke problemen er zijn als we niet goed omgaan met de bodem. Van drukte in de ondergrond en problemen met waterberging, hittestress en uitbreiding van ondergrondse nutsinfrastructuur aan het Marconiplein in Rotterdam. Tot het waterbeheer op het Drents plateau waar steeds langere en hevigere natte én droge periodes een probleem zijn voor natuur, landbouw en de drinkwatervoorziening. Maar, we laten ook zien welk perspectief er is als we anders omgaan met de bodem en wat dat op kan leveren.
Niet het onderzoeksresultaat, maar verandering in besluitvormingsprocessen is nodig
Het doel van onze studie was niet om tot een blauwdruk te komen van maatregelen die overal toegepast moeten worden. Of een exacte berekening van de maatschappelijke en economische schade als we niets doen. We wilden laten zien dat de bodem overal Nederland het verdient om meegenomen te worden in besluitvormingsprocessen. En bovenal aan te wakkeren dat dit ook vaker gaat gebeuren. Want hoewel ‘water en bodem sturend’ in het nieuwe regeerakkoord nog wel is genoemd, betekent dat niet dat dit daarmee ook direct beleidspraktijk is.
Download en deel ons publieksboekje: de lagen die ons dragen
Om deze reden zetten we nu ook niet ons uitgebreide onderzoeksrapport centraal. Maar het publieksboekje dat hieruit voort is gekomen: De lagen die ons dragen. Met een beschrijving van de cases en een checklist om de bodem-burnout voor te zijn. Deel dit met je bestuurders en collega’s die zich bezig houden met plannen en projecten in het ruimtelijke en fysieke domein. Steek je kop eens in het zand en plant de zaadjes om het denken over de bodem tot bloei te laten komen.
Meer weten?
Dit onderzoek is uitgevoerd in samenwerking met Sweco en TwynstraGudde en in opdracht van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Geïnteresseerd hoe je de belangen van de bodem en ondergrond in jouw project beter meeneemt in afwegings- en besluitvormingsprocessen? Neem dan contact op met: Menno de Pater of Max Celant.
