Nieuw product: geografische mededingingsanalyse

Decisio voert geregeld onderzoek uit naar mededingingsvraagstukken bij overnames op markten met een lokaal of regionaal karakter. Het gaat daarbij om geografische marktanalyses voor goedkeuring door de Autoriteit Consument & Markt (ACM). In dit artikel geven we een productomschrijving van deze nieuwe dienstverlening.

Noodzaak van geografische analyse

De ACM toetst overnames op de vraag of zij leiden tot een wezenlijke beperking van de mededinging. Bij sommige producten en markten is de markt waarop effectieve concurrentie plaatsvindt lokaal of regionaal afgebakend, terwijl bedrijven in landelijke ketens zijn georganiseerd. Denk bijvoorbeeld aan bepaalde detailhandelsactiviteiten, kinderopvang, huisartsen, dierenartsen, autodealers of tankstations. In zulke markten kan een overname van een groep of keten op nationaal niveau marginaal lijken, maar lokaal tot marktmacht leiden. Vanuit het achterliggende maatschappelijke doel van concentratietoezicht (beschermen van betaalbaarheid, kwaliteit, toegankelijkheid en keuzevrijheid voor consumenten) zijn er daarom grenzen aan welke concentratie de ACM toelaatbaar acht.

In markten waar de effectieve concurrentie lokaal of regionaal plaatsvindt, is een toets op de concentratie alleen betrouwbaar uit te voeren met een gedetailleerde geografische analyse. Bij overnames waarbij dit speelt verwacht de ACM in de praktijk ook een onderbouwde geografische analyse als onderdeel van de (verplichte) melding. Decisio voerde recent deze geografische mededingingsanalyses uit voor overnames in de markt voor kinderopvang en tankstations.

Marktafbakening en selectie relevante markten

Een eerste belangrijke stap in deze analyse is het afbakenen van de relevante verzorgingsgebieden. Dit verschilt per sector, maar kan ook verschillen tussen stedelijk en landelijk gebied. Afhankelijk van het verzorgingsgebied genereren we reistijdisochronen of afstandbuffers in GIS-software. Op basis van deze verzorgingsgebieden selecteren wij uitsluitend die locaties of gebieden waar een overname of fusie leidt tot veranderende marktaandelen. In gebieden waar locaties van partijen niet binnen elkaars verzorgingsgebied vallen, is per definitie geen sprake van gewijzigde concurrentieverhoudingen.

Inzicht in marktaandelen

Na het selecteren van de locaties waar marktaandelen veranderen, brengen we deze marktaandelen voor en na de transactie in beeld. Dat doen we door een combinatie van kaartmateriaal en tabellen voor iedere relevante locatie. Op de kaarten tonen we hoe de locaties van bij de overname betrokken partijen zich verhouden tot de concurrentie. Naast het kaartmateriaal berekenen we de procentuele marktaandelen. Dat kan bijvoorbeeld op basis van aantallen locaties, omzet of een afgeleide benadering hiervan (zoals oppervlakte, capaciteit, transacties of bijvoorbeeld behandelingen). Het is daarbij doorgaans ook mogelijk inzicht te verschaffen in de marktaandelen van specifieke concurrenten. Deze aanpak levert concreet en toetsbaar inzicht op in mogelijke concentratieproblemen, en sluit aan bij de wijze waarop de ACM in eerdere zaken marktaandelen interpreteert.

Iteratief toewerken naar robuuste marktafbakening

De ervaring leert dat toezichthouders in vervolgfases aanvullende vragen stellen over aannames, grenzen van verzorgingsgebieden en alternatieve scenario’s. Daarom ondersteunen we en stemmen duidelijk met de klant af welk detailniveau gewenst is. Tevens stellen we nadere analyses op als daar door de toezichthouder om wordt gevraagd of de onderbouwing verandert. Dit alles draagt bij aan het gewenste inzicht bij overnames op lokale en regionale markten.