In opdracht van de gemeente Leiderdorp voerde Decisio een economische analyse uit met bijzondere aandacht voor de werklocaties en de geplande transformatie van bedrijventerrein De Baanderij. Het rapport biedt een stevig fundament voor toekomstige beleidskeuzes en laat zien waar de kansen en uitdagingen liggen voor Leiderdorp.
Aanleiding: koerswijziging en ruimtelijke transformatie
De aanleiding voor het onderzoek is tweeledig. Allereest loopt het huidige economische beleid af en is het tijd om de koers te herzien. Daarbij is speciale aandacht voor de regionale ontwikkelingen zoals de groeiende focus op de kennis- en innovatie-economie. Daarnaast staat de gemeente voor een ingrijpende ruimtelijke opgave: de transformatie van bedrijventerrein De Baanderij naar een gemengd woon-werkgebied. Waar het terrein vroeger omringd was door weilanden en ruimte bood aan milieubelastende bedrijvigheid, is het nu ingebed in een woonomgeving en vraagt het om een andere invulling. Voor beide uitdagingen was behoefte aan een cijfermatig onderbouwde analyse en strategisch advies.
Brede inzet van kwantitatieve en kwalitatieve onderzoeksmethoden
Decisio zette voor deze analyse een breed palet aan onderzoeksmethoden in. Allereerst is een cijfermatige analyse gemaakt van de economische structuur, demografie, arbeidsmarkt, brede welvaart en sectorenspreiding. Deze data zijn afgezet tegen regionale, provinciale en landelijke cijfers om de positie van Leiderdorp scherp te krijgen. Daarnaast zijn relevante beleidsdocumenten en trends geïnventariseerd. Bij relevante beleidsdocumenten kan gedacht worden aan regionale strategieën voor bedrijventerreinen en de ambities van Holland Rijnland en Economie071 (tegenwoordig Key Region Leiden). Relevante trends betreffen bijvoorbeeld de energietransitie, netcongestie, druk op de ruimte, digitalisering en een veranderend ondernemerslandschap. Per trend is inzichtelijk gemaakt hoe deze ingrijpt op de gehele economie van Leiderdorp, en meer specifiek wat het betekent voor de transformatie van De Baanderij. Tot slot zijn interviews gehouden met gemeentelijke beleidsmakers, ondernemers, grondeigenaren en ontwikkelaars om de cijfers te duiden en aandachtspunten voor de herontwikkeling van De Baanderij scherp te krijgen. Op basis van deze input is een SWOT-analyse opgesteld en zijn strategische lijnen geformuleerd.
Brede welvaart, maar uitdagingen op komst
Uit het rapport blijkt dat Leiderdorp een welvarende en aantrekkelijke woongemeente is. De brede welvaart is hoog, wat voornamelijk wordt veroorzaakt door tevredenheid, gezondheid, veiligheid en materiële welvaart. De arbeidsmarkt wordt gekenmerkt door een hoge participatiegraad en lage werkloosheid. Huishoudens beschikken over bovengemiddelde inkomens en vermogens.
Toch zijn er duidelijke uitdagingen. De bevolkingsgroei blijft achter en de gemeente kampt met bovengemiddelde vergrijzing. Jongeren trekken relatief vaak weg, wat het arbeidspotentieel onder druk zet. De economie is vooral verzorgend van aard, met een sterke focus op zorg, detailhandel en dienstverlening. Er is dus weinig stuwende werkgelegenheid en de arbeidsproductiviteit is relatief laag. Bedrijventerrein De Baanderij levert een substantiële bijdrage aan de lokale economie, en dus is het van belang die bijdrage te continueren na de ingrijpende transformatie.
Koers bepalen en samenwerking versterken
Op basis van de analyse heeft Decisio strategische lijnen voor de gemeentelijke economie geformuleerd. De gemeentelijke economie is gebaat bij een langetermijnvisie waarin de rol van Leiderdorp binnen de regio wordt bepaald. Structurelere inbreng van ondernemers is daarbij bevorderlijk. Zij zijn op hun beurt weer geholpen bij gemeentelijke gidswerking in door te maken transities, bijvoorbeeld met het wijzen op de juiste potjes en regelingen. Een laatste aanbeveling is het scheppen van ruimtelijke kaders voor de ontwikkeling van werklocaties om werkgelegenheidsgroei te faciliteren.
Voor de transformatie van De Baanderij zijn aanvullende actielijnen geformuleerd. Het gaat bijvoorbeeld om het betrekken van grondeigenaren en ontwikkelaars bij het opstellen van uitgangspunten, afstemmen van het ontwerp op wensen van ondernemers en het ondersteunen in tijdelijke huisvesting. Om een zo groot mogelijk deel van de plint met zittende bedrijven te kunnen vullen is de aanbeveling een grote mix van bedrijvigheid toe te laten, waarbij niet alleen op Business-to-Consumer, maar ook op Business-to-Business wordt gericht. Momenteel voert Decisio een aanvullend onderzoek uit naar de mate van geschiktheid van zittende bedrijven om na transformatie terug te keren.
Meerwaarde voor andere gebieden
De economische analyse van Leiderdorp laat zien hoe een integrale, cijfermatig onderbouwde aanpak gemeenten helpt om hun economische beleid te herijken en ruimtelijke opgaven te onderbouwen. Door trends, beleid, cijfers en praktijkervaringen te combineren, ontstaat een scherp beeld van de lokale economie en de kansen en bedreigingen die spelen. Dergelijke onderzoeken zijn ook op afwijkende schaal uit te voeren. Denk bijvoorbeeld aan bedrijventerreinen, havens, andere werklocaties, de wijkeconomie of het landelijk gebied.
Rapport raadplegen?
Het volledige rapport is hier te raadplegen.
