(bron foto artikel: Frederic Paulussen via Unsplash)
De Netherlands Foreign Investment Agency (NFIA) speelt een belangrijke rol bij het aantrekken van buitenlandse bedrijven naar Nederland. In opdracht van het Ministerie van Economische Zaken voerde Decisio een beleidsevaluatie uit van het functioneren van de NFIA in de periode 2019–2023. Het doel was inzicht krijgen in de legitimiteit voor overheidsingrijpen, de doeltreffendheid en doelmatigheid van het beleid en governance voor de NFIA. Hoofdconclusie: NFIA draagt aantoonbaar bij aan economische ontwikkeling in Nederland, vooral door het aantrekken van hoogwaardige investeringen. Dit artikel zoomt in op de lessen uit het econometrische deel van de evaluatie die deze conclusie onderbouwen.
Econometrische analyses gericht op legitimiteit en doeltreffendheid
In de evaluatie werd een groot aantal onderzoeksvragen meegegeven die deels kwalitatief en deels kwantitatief zijn beantwoord. Het kwalitatieve deel van het onderzoek bestond uit literatuurstudie, case studies, interviews en een enquête. Het kwantitatieve deel besloeg, naast beschrijvende statistiek, voornamelijk econometrische regressieanalyse op basis van CBS-microdata over bedrijven. De NFIA stelde voor deze evaluatie gegevens aan het CBS beschikbaar over aard en omvang van de aangetrokken investeringen op bedrijfsniveau.
Deze gegevens zijn door Decisio gekoppeld aan diverse bedrijfskenmerken en vergeleken met vergelijkbare buitenlandse bedrijven die in Nederland actief zijn. Daarnaast zijn buitenlandse bedrijven in Nederland (met en zonder NFIA-behandeling) vergeleken met vergelijkbare Nederlandse bedrijven aan de hand van Propensity Score Matching. Deze groepen bedrijven zijn met elkaar vergeleken om vragen op het gebied van legitimiteit en doeltreffendheid te beantwoorden.
NFIA-acquisities zijn deels additioneel en bovengemiddeld productief
Uit de econometrische analyses blijkt dat buitenlandse bedrijven bovengemiddeld productief zijn in vergelijking met Nederlandse bedrijven. Oorzaken zijn hoge kapitaal-intensiteit, het hoge initiële productiviteitsniveau dat nodig is voor internationale expansie en het feit dat buitenlandse bedrijven de succesvollere Nederlandse bedrijven overnemen. Daarnaast werken bij buitenlandse bedrijven bovengemiddeld veel internationale kenniswerkers. Door vestiging van deze bedrijven komen dus meer werknemers naar Nederland; daarmee is de gecreëerde werkgelegenheid additioneel. Bovendien zijn werknemers productiever. Hierdoor stijgt het Bruto Binnenlands Product. Daarnaast blijkt dat de internationale bedrijven zorgen voor kennis-spillovers bij Nederlandse bedrijven.
De analyse maakt daarnaast inzichtelijk dat de buitenlandse bedrijven die door de NFIA zijn ondersteund minder snel Nederland verlaten. De kans op vertrek uit Nederland ligt voor de door NFIA ondersteunde bedrijven circa vijftig procent lager dan voor vergelijkbare buitenlandse bedrijven zonder NFIA-ondersteuning. Dit wijst op additionaliteit en suggereert, in combinatie met de eerdere resultaten, dat de NFIA een netto-welvaartsbijdrage verzorgt.
Hoe verhouden deze resultaten zich tot de rest van de evaluatie?
De econometrische bevindingen bevestigen wat kwalitatieve interviews en casestudies al lieten zien: NFIA draagt substantieel bij aan het aantrekken van hoogwaardige investeringen. Dit geeft het ministerie een stevig fundament om beleid te legitimeren en strategisch te sturen richting investeringen die de Nederlandse economie toekomstbestendig maken.
Toenemende databeschikbaarheid leidt tot scherper beleidsadvies
In dit onderzoek maakte de econometrische component zichtbaar van welke veronderstelde werkingsmechanismes wel en geen sprake is. Daarmee konden bijvoorbeeld stellingnames met een hoog betrouwbaarheidsgehalte worden getoetst. Dit draagt bij aan een solide basis voor strategische besluitvorming. Wij merken dat dergelijke onderzoeksmethoden daardoor grote meerwaarde vertegenwoordigen.
Ook leren we steeds weer dat dergelijke onderzoeken vaker mogelijk worden. De analysemogelijkheden nemen namelijk toe als gevolg van een steeds grotere databeschikbaarheid, bijvoorbeeld door CBS microdata. Decisio voert daarom steeds meer analyses uit op dergelijke bedrijfsgegevens. Daarbij kan het bijvoorbeeld gaan om financiële gegevens, faillissementen, import en exportgegevens, omvang of samenstelling van een sector, productieketen of een geografisch gebied. Zo onderzochten we recent de economische omvang van de Electrical Vehicle sector in Nederland, brachten we kwantitatief de agrarische sector in Noord-Holland Noord in kaart en onderzochten we de gevolgen van aardbevingsproblematiek op het mkb in Groningen in de CBS microdata-omgeving.
Meer weten?
Het volledige onderzoeksrapport van de evaluatie van de NFIA is met een begeleidende Kamerbrief naar de Tweede Kamer gestuurd.
