Decisio voerde maatschappelijke kosten-baten analyse uit voor komst Eli Lilly naar Katwijk

De gemeenteraad van Katwijk heeft ingestemd met de Buitenplanse Omgevingsplanactiviteit (BOPA) voor de nieuwe productiefaciliteit van ’s werelds grootste farmaceut Eli Lilly. Eli Lilly is nog bezig met enkele milieuvergunningen, maar met de goedkeuring van de BOPA zijn de plannen voor een van de grootste buitenlandse investeringen in Nederland van de afgelopen jaren, nu in een vergevorderd stadium. Voorafgaand aan deze besluitvorming voerde Decisio in opdracht van de gemeente Katwijk een onafhankelijke maatschappelijke kosten-batenanalyse uit naar de gevolgen van de ontwikkeling.

Politiek beladen onderwerp vroeg om een onafhankelijke maatschappelijke toets

De voorgenomen investering van 2,6 miljard euro leidde tot een stevig maatschappelijk en politiek debat. Voorstanders wijzen op de economische kansen en de versterking van het Leidse life sciences-cluster, terwijl tegenstanders zorgen uiten over de ruimtelijke inpassing, recreatie, leefomgeving en het beslag op ruimte en voorzieningen. Tegen deze achtergrond vroeg de gemeente Katwijk Decisio om de maatschappelijke effecten van de ontwikkeling en de voor- en nadelen voor verschillende belanghebbenden integraal in beeld te brengen.

In de zomerperiode voerden wij de maatschappelijke kosten-batenanalyse (MKBA) uit. De uitdaging lag niet alleen in de hoeveelheid informatie en de korte doorlooptijd, maar vooral in het samenbrengen van uiteenlopende perspectieven. De discussie over Eli Lilly ging immers niet uitsluitend over de komst van een farmaceutische productielocatie, maar ook over de bredere gebiedsontwikkeling van Katwijk en Valkenburg. Zo waren er al plannen voor het gebied die door de komst van Eli Lilly moesten worden aangepast. Daarnaast speelt de deal mee die bestuurlijk overeen was gekomen tussen Rijk, Provincie en gemeente, om met de komst van Eli Lilly ook extra te investeren in infrastructuur en betaalbare woningbouw.

Vergelijking met een realistisch alternatief

Een belangrijk onderdeel van de analyse was het vergelijken van de plannen met een realistisch alternatief waarin het gebied zich zonder Eli Lilly zou ontwikkelen. Daarmee ontstond een genuanceerd beeld van de maatschappelijke afwegingen en werden niet alleen de kansen van de ontwikkeling inzichtelijk gemaakt, maar ook de mogelijke nadelen en de verdeling van effecten tussen lokale, regionale en nationale belangen.

Op nationaal niveau wegen de baten op tegen de lasten, op gemeentelijk niveau geeft de MKBA input voor de politieke afweging

We concludeerden dat de komst van Eli Lilly nationaal en regionaal economische kansen biedt. Op gemeentelijk niveau profiteren de inwoners van de vestigingsdeal door een betere bereikbaarheid en meer betaalbare woningen. Tegelijkertijd laat het onderzoek ook zien dat een deel van de nadelen juist lokaal wordt ervaren, bijvoorbeeld op het gebied van ruimtelijke kwaliteit, recreatie en leefomgeving. Bovendien zouden in het alternatief zonder Eli Lilly waarschijnlijk meer banen aan het gebied worden toegevoegd.

Met deze maatschappelijke toets op de plannen heeft Decisio de gemeenteraad voorzien van een onafhankelijk en breed onderbouwd inzicht in de maatschappelijke gevolgen van de verschillende keuzes. Zo konden raadsleden zich niet alleen baseren op de onderliggende technische onderzoeken, maar ook op een integrale analyse waarin economische, ruimtelijke en maatschappelijke effecten gezamenlijk zijn afgewogen.

Meer weten? Klik hier voor het onderzoeksrapport.