30 km per uur in de bebouwde kom leidt tot forse welvaartwinst

De ‘vision to zero’ (het voorkomen van dodelijke verkeersongevallen) is trending in Europa. Daarnaast staat de leefbaarheid van steden hoog op de beleidsagenda. Steeds meer steden in Europa kiezen daarom voor een maximumsnelheid van 30km/u op een groot deel van hun wegennet. Ook Amsterdam en recent Haarlem kiezen hier voor. De Fietsersbond pleit voor het aanpassen van de landelijke normsnelheid in de bebouwde kom van 50 naar 30 km per uur. Decisio heeft de effecten hiervan onderzocht, samen met Move Mobility (Bron foto: Digidaan).

Alleen het vervangen van snelheidsborden op een klein deel van het wegennet leidt tot jaarlijkse welvaartswinst van €500 mln en 13 minder verkeersdoden

Het instellen van 30 km/u als maximumsnelheid kan al op een simpele manier met het vervangen van de verkeersborden en hierop af en toe te handhaven. Als steden dit alleen doen op de wegen zonder vrijliggend fietspad, dus waar auto’s en fietsers gemengd rijden, levert het de maatschappij jaarlijks tenminste 520 miljoen euro op (zie de minimumwaarden in onderstaande tabel). Dit gaat om 10 – 15 % van alle Nederlandse wegen in de bebouwde kom in Nederland. Deze welvaartswinst wordt voor een groot deel veroorzaakt door een verbetering van de verkeersveiligheid: elke maand scheelt dit een dodelijk slachtoffer en 50 verkeersongevallen met (ernstig) letsel. Daarnaast wordt de stedelijke omgeving rustiger en gezonder door een verbetering van de luchtkwaliteit en vermindering van geluidsoverlast. Hierdoor wordt fietsen en lopen aantrekkelijker (modal shift), met nog meer positieve effecten op gezondheid, emissies en leefbaarheid.

Als niet ook de kruispunten worden aangepast staat tegenover deze maatschappelijke voordelen een 6% langere reistijd voor automobilisten, circa 30 seconden op een rit van tien minuten in de stad.

Maatschappelijke baten instellen 30 km/u binnen de bebouwde kom (mln. euro’s per jaar)

Door de weg anders in te richten groeit de jaarlijkse welvaartswinst naar 2 miljard en 40 minder verkeersdoden

De maatschappelijke baten nemen aanzienlijk toe als de wegen verder worden aangepast om 30 km/u rijden te ondersteunen en het oversteken van wegen te vergemakkelijken (bijvoorbeeld met wegversmallingen, rustpunten tussen de twee stroken, verkeersdrempels en/of verhoogde kruispunten). Zie de maximale maatschappelijke baten in bovenstaande tabel. Ook kan de inrichting van kruispunten worden aangepast, waarbij in veel gevallen verkeerslichten kunnen vervallen. Het beeld van ‘hollen en stilstaan’ door het autoverkeer zal veranderen in een rustiger verkeersstroom. De veiligheid wordt aanzienlijk beter, er vallen jaarlijks 40 minder verkeersdoden en ruim 2000 minder letselslachtoffers. Met dergelijke ingrepen ontstaat een bewonersvriendelijke inrichting van de straat met meer ruimte voor lopen, fietsen en groen, waardoor de leefbaarheid verder verbetert.

Nog veel meer welvaartwinst is mogelijk als ook de kruispunten worden aangepakt van de 50 wegen met vrijliggende fietspaden. Want juist op die kruispunten vallen de meeste slachtoffers. Aangezien dit ook de plekken zijn waar automobilisten de meeste tijd verliezen, en rustig doorrijden sneller gaat dan wachten, zijn dit echte ‘no regret’ investeringen.

Zie ook Factsheet Fietsersbond ‘Van 50 naar 30 in de bebouwde kom’. En zie ook het nieuwsbericht van de Fietsersbond over de uitkomsten van dit onderzoek.